แดนนิพพาน "โมทนาทุกดวงจิตถึงซึ่งแดนนิพพาน"

ชื่อกระทู้: วันมาฆบูชา [สั่งพิมพ์]

---

โดย: Czasis    เวลา: 2014-2-10 14:44     ชื่อกระทู้: วันมาฆบูชา

วันมาฆบูชา
0 {# G& m* e( x" `
' T# M8 _3 H- y5 m% r
9 Z0 D- [- t% k5 W+ c4 n4 }* w. M% }; P: D6 R
ความหมายวันมาฆบูชา
% w8 r4 t+ ]$ p" `6 `8 dวันมาฆบูชา หมายถึง การบูชา ในวันเพ็ญเดือน ๓ เนื่องในโอกาสคล้าย วันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์9 O$ J  i8 @9 c- g' f4 I

+ D: ]6 _* A2 r3 w9 L) ~% @' V, s( \ความสำคัญวันมาฆบูชา
# e" v6 {: ~' l+ M5 a, Q2 E5 U+ Qวันมาฆบูชา เป็นวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๓ มีเหตุการณ์อัศจรรย์ที่ พระสงฆ์สาวกของพระพุทธเจ้าจำนวน ๑,๒๕๐ รูป มาเฝ้าพระพุทธเจ้า ณ วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ โดยมิได้นัดหมายกันพระสงฆ์ ทั้งหมดเป็นพระอรหันต์5 i% K! x9 l; c; P. [# c

$ P/ B6 D9 T, z8 wผู้ได้อภิญญา ๖และเป็นผู้ที่ได้รับการอุปสมบท โดยตรงจากพระพุทธเจ้า ในวันนี้พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์ ในที่ประชุมสงฆ์เหล่านั้น ซึ่งเป็นทั้งหลักการอุดมการณ์และวิธีการปฏิบัติที่ นำไปใช้ได้ทุกสังคม มีเนื้อหา โดยสรุปคือให้ละ0 G& G9 Y' R/ ^' e9 W

& O9 m0 X# D. ^8 cความชั่วทุกชนิด ทำความดี ให้ถึงพร้อมและทำจิตใจให้ผ่องใส. v! ^: V' C! L" E8 J; n. T( _+ H
( {2 p! S0 T0 {: L  n1 ^  W" c7 o
ประวัติความเป็นมาวันมาฆบูชา
* p9 E( w; S0 Q$ C๑. ส่วนที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้า หลังจากพระพุทธเจ้าตรัสรู้ได้ ๙ เดือนขณะนั้นเมื่อเสร็จพุทธกิจแสดงธรรมที่ถ้ำสุกรขาตาแล้ว เสด็จมาประทับที่วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ ประเทศอินเดียในปัจจุบัน วันนั้นตรงกับวันเพ็ญ เดือนมาฆะหรือเดือน % j2 W1 ]( j  }% |$ ~

# T1 a- p- r+ J๓ในเวลาบ่ายพระอรหันต์สาวกของพระพุทธเจ้า มาประชุม พร้อมกัน ณ ที่ประทับของพระพุทธเจ้า นับเป็นเหตุอัศจรรย์ ที่มีองค์ประกอบสำคัญ ๔ ประการ เรียกว่าว่า วันจาตุรงคสันนิบาต; s( }7 f, c8 y
/ N9 x; z- D5 u3 n/ j
คำว่า "จาตุรงคสันนิบาต" แยกศัพท์ได้ดังนี้ คือ4 y/ r; }/ T$ H

$ n' i6 W2 x! @/ i$ g/ L( k"จาตุร" แปลว่า ๔ % f/ l6 d$ U5 _* X' _( [, J
"องค์" แปลว่า ส่วน 0 e. S7 m/ A: _8 [- X, T" I; D
"สันนิบาต" แปลว่า ประชุม
) e' V. Q- r+ _* U) A, |ฉะนั้นจาตุรงคสันนิบาตจึงหมายความว่า "การประชุมด้วยองค์ ๔" กล่าวคือมีเหตุการณ์พิเศษที่เกิดขึ้นพร้อมกันในวันนี้ คือ
8 j/ g+ {& }" l$ D6 ]! d* y+ `3 h5 p% i; Y' X# `
1. เป็นวันที่ พระสงฆ์สาวกของพระพุทธเจ้า จำนวน ๑,๒๕๐ รูป มาประชุมพร้อมกันที่เวฬุวันวิหารในกรุงราชคฤห์ โดยมิได้นัดหมาย7 K4 G$ a0 ^% v( J1 H; {

, P3 u8 q; B" r) j2 J2. พระภิกษุสงฆ์เหล่านี้ล้วนเป็น "เอหิภิกขุอุปสัมปทา" คือเป็นผู้ที่ได้รับการอุปสมบทโดยตรงจากพระพุทธเจ้าทั้งสิ้น
$ p) W; w! {; X3 P6 C3 E
) i, x, V2 ?3 a' `  f3. พระภิกษุสงฆ์ทุกองค์ที่ได้มาประชุมในครั้งนี้ ล้วนแต่เป็นผุ้ได้บรรลุพระอรหันต์แล้วทุก ๆองค์
7 ~# ?1 Z' U3 k+ U+ T. B' d3 P6 N  F5 o& j  C7 @  ~2 U
4. เป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวงกำลังเสวยมาฆฤกษ
8 r9 g/ r) u+ K& }9 B4 m8 F4 ?5 [+ M# L' o+ s+ R
ประวัติวันมาฆบูชา
3 Y2 o. D- N7 L, \( y* a, N. ]" e  y/ L  r! }3 x6 ?7 G2 F7 I2 L
มูลเหตุ
) F: z/ H" b7 dหลังจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 และได้ทรงประกาศพระศาสนาและส่งพระอรหันตสาวกออกไปจาริกเพื่อเผยแพร่พระพุทธศาสนายังสถานที่ต่าง ๆ ล่วงแล้วได้ 9 เดือน ในวันที่ใกล้พระจันทร์เสวยมาฆฤกษ์ (วันขึ้น 15 ค่ำ
. r7 ]3 D+ U- Q& x, W- ?) b5 V; O+ p( b7 _9 U" z+ J" o
เดือน 3) พระอรหันต์ทั้งหลายเหล่านั้นต่างได้ระลึกว่า วันนี้เป็นวันสำคัญของศาสนาพราหมณ์ อันเป็นศาสนาของตนอยู่เดิม ก่อนที่จะหันมานับถือพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้า และในลัทธิศาสนาเดิมนั้นเมื่อถึงวันเพ็ญเดือนมาฆะ เหล่าผู้ศรัทธา' O5 ]& K) p9 u9 t4 z! H# ]& V
5 A2 M3 y! Z5 x# \; m( r0 J
พราหมณลัทธินิยมนับถือกันว่าวันนี้เป็นวันศิวาราตรี โดยจะทำการบูชาพระศิวะด้วยการลอยบาปหรือล้างบาปด้วยน้ำ แต่มาบัดนี้ตนได้เลิกลัทธิเดิมหันมานับถือพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้าแล้ว จึงควรเดินทางไปเข้าเฝ้าบูชาฟังพระสัทธรรมจาก
8 q9 R; k: ]- P5 Q# w; O8 N# ]9 f, I2 O& n# S4 J, g1 Z
พระพุทธเจ้า พระอรหันต์เหล่านั้นซึ่งเคยปฏิบัติศิวาราตรีอยู่เดิม จึงพร้อมใจกันไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าโดยมิได้นัดหมาย5 C1 n8 P& Q  T# O  n# l, v+ m

& P7 |- E  a: z. Hมีผู้กล่าวว่า สาเหตุสำคัญที่ทำให้พระสาวกทั้ง 1,250 องค์มาประชุมพร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย มาจากในวันเพ็ญเดือน 3 ตามคติพราหมณ์ เป็นวันพิธีศิวาราตรี พระสาวกเหล่านั้นซึ่งเคยนับถือศาสนาพราหมณ์มาก่อนจึงได้เปลี่ยนจากการรวมตัว% g# f" r5 g) X7 r* ~

1 F: S5 ]- n! E+ j5 m0 Bกันทำพิธีชำระบาปตามพิธีพราหมณ์ มารวมกันเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าแทน
8 Q+ R" @7 m6 A! S& t, E
% W8 \& ]; K% W; X& d. R# h
# R2 Q* Q: X; q" E3 H% T9 N& y3 o
โอวาทปาฏิโมกข์ ( d6 w/ _- Z# ^, Q- D& z
หลักคำสอนสำคัญของพระพุทธศาสนา หรือคำสอนอันเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ได้แก่ พระพุทธพจน์ ๓ คาถากึ่ง ที่พระพุทธเจ้าตรัสแก่พระอรหันต์ ๑,๒๕๐ รูป ผู้ไปประชุมกันโดยมิได้นัดหมาย ณ พระเวฬุวนาราม ในวันเพ็ญเดือน ๓ ที่เราเรียก
1 B+ o# r+ M' j) @2 @. |( k% I) U2 b! Y3 e' f" b
กันว่าวันมาฆบูชา (ถรรถกถากล่าวว่า พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์นี้ แก่ที่ประชุมสงฆ์ตลอดมา เป็นเวลา ๒๐ พรรษา ก่อนที่จะโปรดให้สวดปาฏิโมกข์อย่างปัจจุบันนี้แทนต่อมา), คาถาโอวาทปาฏิโมกข์ มีดังนี้ (โอวาทปาติโมกข์ ก็เขียน)1 }' M+ D- F9 F, M  ^) f

% B7 A3 w. m& z$ ?สพฺพปาปสฺส อกรณํกุสลสฺสูปสมฺปทา
$ O8 }; W; i) x; Nสจิตฺตปริโยทปนํเอตํ พุทธาน สาสนํฯ: D6 ]/ d5 k4 }$ k# S4 U; b6 F2 X
ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา
6 V7 k! f! u4 f/ a2 vนิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา; _: Q3 C, c+ L* E& z& T
น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี$ X' {+ V- A! _* _2 M
สมโณ โหติ ปรํ วิเหฐยนฺโตฯ
( F9 w4 K, m1 p1 w5 c8 Lอนูปวาโท อนูปฆาโต ปาติโมกฺเข จ สํวโร
$ n& Z- y6 N+ x) }; u3 j; h5 cมตฺตญฺญุตา จ ภตฺตสฺมึ ปนฺตญฺจ สยนาสนํ
9 p7 k% u( m) _อธิจิตฺเต จ อาโยโค เอตํ พุทฺธาน สาสนํฯ. h% i# S" c) e3 g! c# w
- N  U1 w* u  q, ^6 u& e5 n8 c
แปล : การไม่ทำความชั่วทั้งปวง ๑ การบำเพ็ญแต่ความดี ๑ การทำจิตของตนให้ผ่องใส ๑ นี้เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ขันติ คือความอดกลั้น เป็นตบะอย่างยิ่ง, พระพุทธเจ้าทั้งหลายกล่าวว่านิพพาน เป็นบรมธรรม, ผู้ทำร้ายคน; ?9 H. d+ K$ P: ~. h  F1 m& x
: u/ a3 A/ |. k% V
อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต,ผู้เบียดเบียนคนอื่น ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะการไม่กล่าวร้าย ๑ การไม่ทำร้าย ๑ ความสำรวมในปาฏิโมกข์ ๑ ความเป็นผู้รู้จักประมาณในอาหาร ๑ ที่นั่งนอนอันสงัด ๑ ความเพียรในอธิจิต ๑ นี้เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้ง
5 D) s+ g* ^0 U6 o
5 h% P4 Q$ b* H: D. q7 Hหลายที่เข้าใจกันโดยทั่วไป และจำกันได้มาก ก็คือ ความในคาถาแรกที่ว่า ไม่ทำชั่ว ทำแต่ความดี ทำจิตใจให้ผ่องใส
- z5 I9 ]  q3 f  x/ x
2 C- D- v8 O) f2 Vสถานที่สำคัญเนื่องด้วยวันมาฆบูชา (พุทธสังเวชนียสถาน). [1 D# ~# g2 h1 Y" d

8 u' q7 q$ y1 M1 K6 D  d4 x6 B) aพระพุทธรูปยืนกลางมณฑลมหาสังฆสันนิบาต ในโบราณสถานวัดเวฬุวันมหาวิหาร เมืองราชคฤห์ รัฐพิหาร อินเดีย (เป็นพระพุทธรูปสร้างใหม่ ปัจจุบันเป็นสถานที่จาริกแสวงบุญสำคัญของชาวพุทธทั่วโลก)เหตุการณ์สำคัญที่เกิดในวันมาฆบูชา เกิด2 v) j) a% t( m" i- b7 U- U
6 \8 @* l- L$ m! O/ U( e8 F; X
ภายในบริเวณที่ตั้งของ "กลุ่มพุทธสถานโบราณวัดเวฬุวันมหาวิหาร" ภายในอาณาบริเวณของวัดเวฬุวันมหาวิหาร ซึ่งลานจาตุรงคสันนิบาตอันเป็นจุดที่เกิดเหตุการณ์สำคัญในวันมาฆบูชานั้น ยังคงเป็นที่ถกเถียงและหาข้อสรุปทาง- X. W( n+ T8 ~& Q& G( F/ c' b

/ B$ B! D5 D! y# Dโบราณคดีไม่ได้มาจนถึงปัจจุบัน
7 m# E4 I3 w$ M% I* {
$ q: i7 a6 s; {' @/ _9 o  yวัดเวฬุวันมหาวิหาร# G7 `, U5 t9 \& q) }
"วัดเวฬุวันมหาวิหาร" เป็นอาราม (วัด) แห่งแรกในพระพุทธศาสนา ตั้งอยู่ใกล้เชิงเขาเวภารบรรพต บนริมฝั่งแม่น้ำสรัสวดีซึ่งมีตโปธาราม (บ่อน้ำร้อนโบราณ) คั่นอยู่ระหว่างกลาง นอกเขตกำแพงเมืองเก่าราชคฤห์ (อดีตเมืองหลวงของแคว้นมคธ) รัฐ) k% h/ _- S1 w: E) |( i

7 @/ I) W7 I4 T9 Y4 g. J9 |5 B: W" M& pพิหาร ประเทศอินเดียในปัจจุบัน (หรือ แคว้นมคธ ชมพูทวีป ในสมัยพุทธกาล)
9 S3 v) O/ L1 W8 Z
5 H% a2 Y, w/ u' M1 A4 W" S
- b4 [% D) J0 a& |& i: V% f8 G0 a3 ], Y- w& t, w8 i
วัดเวฬุวันในสมัยพุทธกาล
2 S  R4 ^4 ^- `4 ?1 }$ N; Rเดิมวัดเวฬุวันเป็นพระราชอุทยานสำหรับเสด็จพระพาสของพระเจ้าพิมพิสาร เป็นสวนป่าไผ่ร่มรื่นมีรั้วรอบและกำแพงเข้าออก เวฬุวันมีอีกชื่อหนึ่งปรากฏในพระสูตรว่า "พระวิหารเวฬุวันกลันทกนิวาปสถาน"หรือ "เวฬุวันกลันทกนิวาป" (สวนป่าไผ่- J. R, l: {7 t' A
+ _+ o" C7 h& h6 t
สถานที่สำหรับให้เหยื่อแก่กระแต) พระเจ้าพิมพิสารได้ถวายพระราชอุทยานแห่งนี้เป็นวัดในพระพุทธศาสนาหลังจากได้สดับพระธรรมเทศนาอนุปุพพิกถาและจตุราริยสัจจ์ ณ พระราชอุทยานลัฏฐิวัน (พระราชอุทยานสวนตาลหนุ่ม) โดยในครั้งนั้น
) v! e7 u' j7 H2 h. ~$ ?* x
' g% k: G) F0 o* R1 Eพระองค์ได้บรรลุพระโสดาบัน เป็นพระอริยบุคคลในพระพุทธศาสนา และหลังจากการถวายกลันทกนิวาปสถานไม่นาน อารามแห่งนี้ก็ได้ใช้เป็นสถานที่สำหรับพระสงฆ์ประชุมจาตุรงคสันนิบาตครั้งใหญ่ในพระพุทธศาสนา อันเป็นเหตุการณ์สำคัญใน% c0 t9 u+ s& n. K7 \% n

% h5 h! Q9 Q  T* mวันมาฆบูชา4 Q# ^- h0 h+ H5 g! g1 b3 ^
( l) `9 l* G4 m% j- l. ^
วัดเวฬุวันหลังการปรินิพพาน) Q6 J/ d! x: t% J1 f! F% s0 Y
หลังพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน วัดเวฬุวันได้รับการดูแลมาตลอด โดยเฉพาะมูลคันธกุฎีที่มีพระสงฆ์เฝ้าดูแลทำการปัดกวาดเช็ดถูปูลาดอาสนะและปฏิบัติต่อสถานที่ ๆ พระพุทธเจ้าเคยประทับอยู่ทุก ๆ แห่ง เหมือนสมัยที่พระพุทธองค์ทรงพระชนม5 k0 {9 o, q' [9 s

3 i- a. e2 u9 L3 n4 N9 Q4 p% iชีพอยู่มิได้ขาด โดยมีการปฏิบัติเช่นนี้ติดต่อกันกว่าพันปี
3 w* {0 q( m! F4 t! W
, W5 \, L1 {0 ~/ fแต่จากเหตุการณ์ย้ายเมืองหลวงแห่งแคว้นมคธหลายครั้งในช่วง พ.ศ. 70 ที่เริ่มจากอำมาตย์และราษฎรพร้อมใจกันถอดกษัตริย์นาคทัสสก์แห่งราชวงศ์ของพระเจ้าพิมพิสารออกจากพระราชบัลลังก์ และยกสุสูนาคอำมาตย์ซึ่งมีเชื้อสายเจ้าลิจฉวีในกรุง1 E  c0 P/ w  ?+ j
: }# H! p9 D( c3 v
เวสาลีแห่งแคว้นวัชชีเก่า ให้เป็นกษัตริย์ตั้งราชวงศ์ใหม่แล้ว พระเจ้าสุสูนาคจึงได้ทำการย้ายเมืองหลวงของแคว้นมคธไปยังเมืองเวสาลีอันเป็นเมืองเดิมของตน และกษัตริย์พระองค์ต่อมาคือพระเจ้ากาลาโศกราช ผู้เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าสุสูนาค
8 z! l. T8 o& R
. \# s  Q9 S9 n7 J$ xได้ย้ายเมืองหลวงของแคว้นมคธอีก จากเมืองเวสาลีไปยังเมืองปาตลีบุตร ทำให้เมืองราชคฤห์ถูกลดความสำคัญลงและถูกทิ้งร้าง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้วัดเวฬุวันขาดผู้อุปถัมภ์และถูกทิ้งร้างอย่างสิ้นเชิงในช่วงพันปีถัดมา
: G+ m& l! O2 o4 e
- r  g6 [) g0 S% H+ a( Fโดยปรากฏหลักฐานบันทึกของหลวงจีนฟาเหียน (Fa-hsien) ที่ได้เข้ามาสืบศาสนาในพุทธภูมิในช่วงปี พ.ศ. 942 - 947 ในช่วงรัชสมัยของพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ ๒ (พระเจ้าวิกรมาทิตย์) แห่งราชวงศ์คุปตะ ซึ่งท่านได้บันทึกไว้ว่า เมืองราชคฤห์อยู่" |6 o. ^9 J( w+ w
; p3 P" Y$ R  ^1 d" Q; \5 z$ p- R6 q% a
ในสภาพปรักหักพัง แต่ยังทันได้เห็นมูลคันธกุฎีวัดเวฬุวันปรากฏอยู่ และยังคงมีพระภิกษุหลายรูปช่วยกันดูแลรักษาปัดกวาดอยู่เป็นประจำ แต่ไม่ปรากฏว่ามีการบันทึกถึงสถานที่เกิดเหตุการณ์จาตุรงคสันนิบาตแต่ประการใด
0 Z, T$ X' }% r  {; u
) B' K  \5 L1 g% E2 _5 ?แต่หลังจากนั้นประมาณ 200 ปี วัดเวฬุวันก็ถูกทิ้งร้างไป ตามบันทึกของพระถังซำจั๋ง (Chinese traveler Hiuen-Tsang) ซึ่งได้จาริกมาเมืองราชคฤห์ราวปี พ.ศ. 1300 ซึ่งท่านบันทึกไว้แต่เพียงว่า ท่านได้เห็นแต่เพียงซากมูลคันธกุฎีซึ่งมี0 l" v! v) a/ a

' @6 S$ ^, `8 p+ a' dกำแพงและอิฐล้อมรอบอยู่เท่านั้น (ในสมัยนั้นเมืองราชคฤห์โรยราถึงที่สุดแล้ว พระถังซำจั๋งได้แต่เพียงจดตำแหน่งที่ตั้งทิศทางระยะทางของสถูปและโบราณสถานเก่าแก่อื่น ๆ ในเมืองราชคฤห์ไว้มาก ทำให้เป็นประโยชน์แก่นักประวัติศาสตร์และนัก7 S0 S" I# a: @% A' K/ |
! ]; ~2 a: }9 H3 [6 v
โบราณคดีในการค้นหาโบราณสถานต่าง ๆ ในเมืองราชคฤห์ในปัจจุบัน)% W: f! x3 q! X5 r- Z7 \) k$ g, Z+ g
, w/ B$ _5 D7 {8 r. K$ j4 [9 J
จุดแสวงบุญและสภาพของวัดเวฬุวันในปัจจุบัน  d- c' @1 w7 r* `
ปัจจุบันหลังถูกทอดทิ้งเป็นเวลากว่าพันปี และได้รับการบูรณะโดยกองโบราณคดีอินเดียในช่วงที่อินเดียยังเป็นอาณานิคมของอังกฤษ วัดเวฬุวัน ยังคงมีเนินดินโบราณสถานที่ยังไม่ได้ขุดค้นอีกมาก สถานที่สำคัญ ๆ ที่พุทธศาสนิกชนในปัจจุบันนิยม
1 h, K" O- T$ \8 {, |& |" c+ Z+ A( H, g; t) e1 ^( W: m
ไปนมัสการคือ "พระมูลคันธกุฎี" ที่ปัจจุบันยังไม่ได้ทำการขุดค้น เนื่องจากมีกุโบร์ของชาวมุสลิมสร้างทับไว้ข้างบนเนินดิน, "สระกลันทกนิวาป" ซึ่งปัจจุบันรัฐบาลอินเดียได้ทำการบูรณะใหม่อย่างสวยงาม, และ "ลานจาตุรงคสันนิบาต" อันเป็นลานเล็ก
0 b. i% q0 \3 n! z+ \1 Q
; y0 W, P, o0 d- R' M8 w5 qๆ มีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปยืนปางประทานพรอยู่กลางซุ้ม ลานนี้เป็นจุดสำคัญที่ชาวพุทธนิยมมาทำการเวียนเทียนสักการะ (ลานนี้เป็นลานที่กองโบราณคดีอินเดียสันนิษฐานว่าพระพุทธองค์ทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ในจุดนี้)
  \2 `* x+ x3 L5 q: Z5 O  v' W" ?5 `' X7 n3 u
จุดที่เกิดเหตุการณ์สำคัญในวันมาฆบูชา (ลานจาตุรงคสันนิบาต)
. `' z. f7 T3 |: }ถึงแม้ว่าเหตุการณ์จาตุรงคสันนิบาตจะเป็นเหตุการณ์สำคัญยิ่งที่เกิดในบริเวณวัดเวฬุวันมหาวิหาร แต่ทว่าไม่ปรากฏรายละเอียดในบันทึกของสมณทูตชาวจีนและในพระไตรปิฎกแต่อย่างใดว่าเหตุการณ์ใหญ่นี้เกิดขึ้น ณ จุดใดของวัดเวฬุวัน รวมทั้ง
4 m1 F9 K; {5 d) X- `
( k/ q  N1 Z/ m7 B3 j4 o, s, [0 w* H' kจากการขุดค้นทางโบราณคดีก็ไม่ปรากฏหลักฐานว่ามีการทำเครื่องหมาย (เสาหิน) หรือสถูประบุสถานที่ประชุมจาตุรงคสันนิบาตไว้แต่อย่างใด (ตามปกติแล้วบริเวณที่เกิดเหตุการณ์สำคัญทางพระพุทธศาสนา มักจะพบสถูปโบราณหรือเสาหินพระ
! s" R" C; w4 F7 W5 |& y9 P: T3 g0 y
2 o4 c" `+ @  p+ j7 b2 g2 bเจ้าอโศกมหาราชสร้างหรือปักไว้เพื่อเป็นเครื่องหมายสำคัญสำหรับผู้แสวงบุญ) ทำให้ในปัจจุบันไม่สามารถทราบโดยแน่ชัดว่าเหตุการณ์จาตุรงคสันนิบาตเกิดขึ้นในจุดใดของวัด
' ~9 X4 M7 _& i. E+ S3 I6 d5 n
1 h8 z4 U- {* X3 B& B# a- b; Lในปัจจุบันกองโบราณคดีอินเดียได้แต่เพียงสันนิษฐานว่า "เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดในบริเวณลานด้านทิศตะวันตกของสระกลันทกนิวาป" (โดยสันนิษฐานเอาจากเอกสารหลักฐานว่าเหตุการณ์ดังกล่าวมีพระสงฆ์ประชุมกันมากถึงสองพันกว่ารูป และ
$ Y7 a9 Q5 z" b- o$ y" [. Z: W9 [: r6 q. M+ P
เกิดในช่วงที่พระพุทธองค์พึ่งได้ทรงรับถวายอารามแห่งนี้ การประชุมครั้งนั้นคงยังต้องนั่งประชุมกันตามลานในป่าไผ่ เนื่องจากเสนาสนะหรือโรงธรรมสภาขนาดใหญ่ยังคงไม่ได้สร้างขึ้น และโดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันลานด้านทิศตะวันตกของสระ
0 {  d$ _4 _8 R7 v" V, `$ D* C3 ]' W5 h3 m
กลันทกนิวาป เป็นลานกว้างลานเดียวในบริเวณวัดที่ไม่มีโบราณสถานอื่นตั้งอยู่) โดยได้นำพระพุทธรูปยืนปางประทานพรไปประดิษฐานไว้บริเวณซุ้มเล็ก ๆ กลางลาน และเรียกว่า "ลานจาตุรงคสันนิบาต" ซึ่งในปัจจุบันก็ยังไม่มีข้อสรุปแน่ชัดว่าลาน7 p  F+ {( c# m, U2 y/ D
6 h4 W& W) H: \1 M
จาตุรงคสันนิบาตที่แท้จริงอยู่ในจุดใด และยังคงมีชาวพุทธบางกลุ่มสร้างซุ้มพระพุทธรูปไว้ในบริเวณอื่นของวัดโดยเชื่อว่าจุดที่ตนสร้างนั้นเป็นลานจาตุรงคสันนิบาตที่แท้จริง แต่พุทธศาสนิกชนชาวไทยส่วนใหญ่ก็เชื่อตามข้อสันนิษฐานของกอง
2 K8 t1 a% P$ D$ K3 Q+ j  s* q" ]% r6 c# P$ `4 C) k1 t% j
โบราณคดีอินเดียดังกล่าว โดยนิยมนับถือกันว่าซุ้มพระพุทธรูปกลางลานนี้เป็นจุดสักการะของชาวไทยผู้มาแสวงบุญจุดสำคัญ 1 ใน 2 แห่งของเมืองราชคฤห์ (อีกจุดหนึ่งคือพระมูลคันธกุฎีบนยอดเขาคิชกูฏ); f* I. T% ]) ?' o7 J& V

! P3 A; z. h& H2 m# {/ a. Q  Aกิจกรรมต่างๆ ที่ควรปฏิบัติในวันมาฆบูชา
  w, `. t$ c' L: B! }/ ~0 `' _  |. d4 i
การปฎิบัติตนสำหรับพุทธศาสนาในวันนี้ก็คือ การทำบุญ ตักบาตรในตอนเช้า หรือไม่ก็จัดหาอาหารคาวหวานไปทำบุญฟังเทศน์ที่วัด ตอนบ่ายฟังพระแสดงพระธรรมเทศนา ในตอนกลางคืน จะพากันนำดอกไม้ ธูปเทียน ไปที่วัดเพื่อชุมนุมกันทำพิธี* F- J# }, |0 q" j
: E" Q/ @, a% n1 P/ n' }
เวียนเทียน รอบพระอุโบสถ พร้อมกับพระภิกษุสงฆ์โดยเจ้าอาวาสจะนำว่า นะโม ๓ จบ จากนั้นกล่าวคำ ถวาย ดอกไม้ธูปเทียน ทุกคนว่าตาม จบแล้วเดิน เวียนขวา ตลอดเวลาให้ระลึกถึง พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ จนครบ ๓ รอบ
0 E2 M2 @2 R8 }5 Z; Q$ h
! o! f6 G4 |  U; U, @% x% \แล้วนำดอกไม้ ธูปเทียนไปปักบูชาตามที่ทางวัด เตรียมไว้ เป็นอันเสร็จพิธี" ~3 ^. ]! t( t% g! G+ t
# G' r( x# l; ]2 \7 [: w
ขอบคุณข้อมูลจาก : dhammathai.org,วิกิพีเดีย
  w4 U( J' q' |0 \8 X( r$ ]4 f* G3 Y
. }0 a) ]1 |. r# w
' ^. Z$ A; A( h, L: \7 P
การถือปฏิบัติวันมาฆบูชาในประเทศไทย
& V) O6 n9 w3 Z8 f9 aพิธีวันมาฆบูชานี้ เดิมทีเดียวในประเทศไทยไม่เคยทำมาก่อน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงอธิบายไว้ว่าเกิดขึ้นในสมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โดยทรงถือตามแบบของโบราณบัณฑิตที่- ^' Z0 \7 I' [/ A- I- D
' A  }  |4 h' f
ได้นิยมกันว่า วันมาฆะบูรณมี พระจันทร์เสวยฤกษ์มาฆะเต็มบริบูรณ์เป็นวันที่พระอรหันต์สาวกของ พระพุทธเจ้า ๑,๒๕๐ รูป ได้ประชุมกันพร้อมด้วยองค์ ๔ ประการ เรียกว่า5 F  o2 Q5 A& r$ ]3 y7 H8 j3 ?

  v; ^3 P8 P/ C8 Hจาตุรงคสันนิบาตพระพุทธเจ้าได้ตรัสเทศนาโอวาทปาติโมกข์ ในที่ประชุมสงฆ์เป็นการ ประชุมใหญ่ และเป็นการอัศจรรย์ในพระพุทธศาสนา นักปราชญ์ จึงถือเอาเหตุนั้นประกอบ การสักการบูชาพระพุทธเจ้าและพระอรหันต์สาวก ๑,๒๕๐ รูปนั้น ให้+ I7 m+ C! z2 d4 ~- E7 V0 e

# {) B( Y, y$ e# U2 U: L6 Q* Y& ~1 zเป็นที่ตั้งแห่งความ เลื่อมใสการประกอบพิธีมาฆะบูชา ได้เริ่มในพระบรมมหาราชวังก่อน
2 v5 z, |  W4 }( |# E) J& s$ c0 i3 o$ W* ]# B
ในสมัยรัชกาลที่ ๔ มีพิธีการพระราชกุศลในเวลาเช้า พระสงฆ์ วัดบวรนิเวศวิหารและ วัดราชประดิษฐ์ ๓๐ รูป ฉันในพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เวลาค่ำ เสด็จออกทรงจุด ธูปเทียนเครื่อง มนัสการแล้ว พระสงฆ์สวดทำวัตรเย็นเสร็จแล้ว สวด
: E& l+ Y! W  ]  b' L" J" O& k! V! A! a8 y( x
มนต์ต่อไปมี สวดคาถาโอวาทปาติโมกข์ด้วยสวดมนต์ จบทรงจุดเทียนรายตามราวรอบพระอุโบสถ ๑,๒๕๐ เล่ม มีการประโคมอีกครั้งหนึ่งแล้วจึงมีการเทศนา โอวาทปาติโมกข์  g4 p" `; T1 W8 V2 D2 M' }
๑ กัณฑ์เป็นทั้งเทศนาภาษาบาลีและ ภาษาไทย เครื่องกัณฑ์ มีจีวรเนื้อดี ๑ ผืน เงิน ๓ ตำลึง และขนมต่าง ๆ เทศนาจบพระสงฆ์ ซึ่งสวดมนต์ ๓๐ รูป สวดรับการประกอบพระราชกุศลเกี่ยวกับ วันมาฆบูชาในสมัยรัชกาลที่ ๔ นั้น พระบาทสมเด็จพระ
4 B; w, e( H# a; k* J: R
- @0 c: y4 ?% c7 }/ N/ p0 Sจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จะเสด็จออกประกอบพิธีด้วยพระองค์เองทุกปีมิได้ขาด สมัยต่อมามีการเว้นบ้าง เช่น รัชกาลที่ ๕ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จออกเองบ้าง มิได้ เสด็จออกเองบ้างเพราะมักเป็นเวลาที่ประสบกับเวลาเสด็จ
3 n. ^) w( F/ `  x% r! R+ S. H( b# \$ Y5 \, I
ประพาส หัวเมืองบ่อย ๆ หากถูกคราวเสด็จไปประพาสบางปะอินหรือพระพุทธบาท พระพุทธฉาย พระปฐมเจดีย์ พระแท่นดงรัง ก็จะทรงประกอบพิธีมาฆบูชา ในสถานที่นั้น ๆ ขึ้นอีก ส่วนหนึ่งต่างหากจากในพระบรมมหาราชวังเดิมทีมีการประกอบพิธี
3 J3 U" o) U$ ?. z' m* r  m5 }- ?; h6 E5 M/ X( I, |8 j8 V
ในพระบรมมหาราชวัง ต่อมาก็ขยายออกไป ให้พุทธบริษัทได้ ปฏิบัติตามอย่างเป็นระบบสืบมาจนปัจจุบัน มีการบูชา ด้วยการเวียนเทียน และบำเพ็ญกุศลต่าง ๆ ส่วนกำหนดวันประกอบพิธีมาฆบูชานั้น ปกติตรงกับวันเพ็ญ เดือน ๓ หากปีใด เป็น6 h! _5 ^% ~" J# k( q. w( r

, F. @0 I; Z& Iอธิกมาส คือ มีเดือน ๘ สองหนจะเลื่อนไปตรงกับวันเพ็ญเดือน ๔- V; o) D! u/ }2 `9 j8 I( c7 ^
$ l3 e% i/ V( Z  l

4 d* r1 `6 N; }: O- h" `; g2 G! U) Q% Y2 F  J0 [( k
หลักธรรมที่ควรนำไปปฏิบัติ
' q# a6 A5 E4 x" M' T7 ~หลักธรรมที่ควรนำไปปฏิบัติได้แก่ โอวาทปาติโมกข์ หมายถึง หลักคำสอนคำสำคัญของพระพุทธศาสนาอันเป็นไปเพื่อป้องกัน และแก้ปัญหาต่าง ๆ ในชีวิตเป็นไปเพื่อความหลุดพ้น หรือคำสอน อันเป็นหัวใจพระพุทธศาสนา หลักธรรมประกอบด้วย
! O( q0 k0 V& w! z
% W2 t2 ?( G( q" u9 hหลักการ ๓ อุดมการณ์ ๔ วิธีการ ๖ ดังนี้5 e' F4 X1 ]8 i( l$ q5 c7 X: Q

) ?' x/ P6 k: qหลักการ ๓
' i; i1 K9 A# c) V  U4 N; ^& R๑. การไม่ทำบาปทั้งปวง ได้แก่การงดเว้น การลด ละเลิก ทำบาปทั้งปวง ซึ่งได้แก่ อกุศลกรรมบถ ๑๐ ทางแห่งความชั่ว มีสิบประการ อันเป็น
4 x1 ]0 P5 [% c  s& b1 o! |+ kความชั่วทางกาย ทางวาจา และทางใจ ความชั่วทางกาย ได้แก่ การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ การประพฤติ ผิดในกาม5 ]- m& r8 I9 d# y4 Z& }2 w
ความชั่วทางวาจา ได้แก่ การพูดเท็จ การพูดส่อเสียด การพูดเพ้อเจ้อ ( Z3 w* M. S+ x. ^8 R
ความชั่วทางใจ ได้แก่ การอยากได้สมบัติของผู้อื่น การผูกพยาบาท และความเห็นผิดจากทำนองคลองธรรม
9 I6 x3 d5 q( c8 R; @9 F# v9 w5 |% i5 v5 ?$ ^( }9 l6 d/ G, v# F
๒. การทำกุศลให้ถึงพร้อม ได้แก่ การทำความดีทุกอย่างซึ่งได้แก่ กุศลกรรมบถ ๑๐ เป็นแบบของการทำฝ่ายดีมี ๑๐ อย่าง อันเป็นความดีทางกาย ทางวาจาและทางใจ4 y, ]. K& ?) |( K: [; o5 |2 h

/ v' I. \  S$ S7 z( D& T) S% m5 Lความดีทางกาย ได้แก่ การไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ทำร้ายเบียดเบียนผู้อื่นมีแต่ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน การไม่ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ มาเป็นของตน มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และการไม่ประพฤติผิดในกาม
1 o  Y% P# Q7 V2 R3 `การทำความดีทางวาจา ได้แก่ การไม่พูดเท็จ ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดคำหยาบ และไม่พูดเพ้อเจ้อพูดแต่คำจริง พูดคำอ่อนหวานพูดคำให้เกิดความสามัคคีและพูดถูกกาลเทศะ
0 g/ j8 t# ~4 F, W3 j3 h$ W' y. r# |การทำความดีทางใจ ได้แก่ การไม่โลภอยากได้ของของผู้อื่นมีแต่คิดเสียสละ การไม่ผูกอาฆาตพยาบาทมีแต่คิดเมตตาและ ปราถนาดีและมีความเห็นความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง ตามทำนองคลองธรรม เช่น เห็นว่าทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว* g, c. W) h5 N+ e5 I
7 w( Y' T1 G7 W. i0 f8 S3 m
๓. การทำจิตให้ผ่องใส ได้แก่ การทำจิตของตนให้ผ่องใส ปราศจากนวรณ์ซึ่งเป็นเครื่องขัดขวางจิตไม่ให้เข้าถึงความสงบ มี ๕ ประการ ได้แก่
( B1 ]: c; K5 `8 E4 S
5 H; B1 ]9 c. S1 ~๑. ความพอใจในกาม (กามฉันทะ)
8 F4 o1 L. r) y& }, J๒. ความอาฆาตพยาบาท (พยาบาท), g0 }: S7 J  \1 ?9 {; u1 S
๓. ความหดหู่ท้อแท้ ง่วงเหงาหาวนอน (ถีนะมิทธะ)
" M$ a; D) u0 h5 Y: q๔. ความฟุ้งซ่าน รำคาญ (อุทธัจจะกุกกุจจะ) และ+ w, e" J) J. d- k6 Q
๕. ความลังเลสงสัย (วิกิจฉา) เช่น สงสัยในการทำความดีความชั่ว ว่ามีผลจริงหรือไม่ วิธีการทำจิตให้ปฏิบัติสมถะผ่องใส ที่แท้จริงเกิดขึ้นจากการละบาปทั้งปวง ด้วยการถือศืลและบำเพ็ญกุศล ให้ถึงพร้อมด้วยการ และวิปัสสนา จนได้บรรลุอรหัตผล 0 P  f  z7 a8 `4 s  T
( S4 X- G% x5 K
อันเป็นความผ่องใสที่แท้จริง
/ Z# K" \  b5 P+ l0 x6 N' d& E: n' v1 T
อุดมการณ์ ๔
5 i9 b/ ]' ^- q% Y๑. ความอดทน ได้แก่ ความอดกลั้น ไม่ทำบาปทั้งทางกาย วาจา ใจ
1 \- o$ B/ t8 T9 f3 P1 ?๒. ความไม่เบียดเบียน ได้แก่ การงดเว้นจากการทำร้าย รบกวน หรือ เบียดเบียนผู้อื่น: K1 D+ y* I/ e0 b& S6 V- c% z
๓. ความสงบ ได้แก่ ปฏิบัติตนให้สงบทั้งทางกาย ทางวาจา และทางใจ
% q1 r  n' C1 E8 P5 ?1 A  s๔. นิพพาน ได้แก่ การดับทุกข์ ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนาเกิดขึ้นได้จาการดำเนินชีวิตตามมรรคมีองค์ ๘
( F6 A4 m7 f) X* a$ v* i. _6 T9 R8 y) C
วิธีการ ๖
2 J  n+ t- ?6 h* z& S3 Y$ b" U% W8 W๑. ไม่ว่าร้าย ได้แก่ ไม่กล่าวให้ร้ายหรือ กล่าวโจมตีใคร# U# \/ w! [& V& a
๒. ไม่ทำร้าย ได้แก่ ไม่เบียดเบียนผู้อื่น# [9 e  l" @5 j. o9 H
๓. สำรวมในปาติโมกข์ ได้แก่ ความเคารพระเบียบวินัย กฎกติกา กฎหมาย รวมทั้งขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีของสังคม& v$ a+ |7 f- f5 O
๔. รู้จักประมาณ ได้แก่ รู้จักความพอดีในการบริโภคอาหารหรือการใช้สอยสิ่งต่าง ๆ- J9 o6 e+ J. I5 z" c) l2 ^8 y
๕. อยู่ในสถานที่ที่สงัด ได้แก่ อยู่ในสถานที่สงบมีสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม
9 {8 S: W! I- O- R+ G๖. ฝึกหัดจิตใจให้สงบ ได้แก่ฝึกหัดชำระจิตให้สงบมีสุขภาพคุณภาพและประสิทธิ
+ b) l& O8 a1 O0 J: o0 d, ^ภาพที่ดี! ^9 v+ M1 n. H. U7 O; g" f# S
8 m' K. L) h' y" O; m5 Q) F/ ]
ขอบคุณข้อมูลจาก : dhammajak.net/budday/maka.php
' y+ H( L* n0 O6 q1 R( G
3 H: G' A* n5 l# b! aที่มา : http://campus.sanook.com/910849/วันมาฆบูชา/

---

ยินดีต้อนรับสู่ แดนนิพพาน "โมทนาทุกดวงจิตถึงซึ่งแดนนิพพาน" (http://www.dannipparn.com/)

Powered by Discuz! X1.5