วิหารธรรม วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว)
มีพระพุทธมหาจักรพรรดิ์ ศรีอริยหริภุญชัย เป็นพระประธานประจำวัด คณะผู้จัดสร้างวิหารธรรมและองค์พระมหาจักรพรรดิ สร้างถวายโดย คณะศรัทธาและคณะศิษยานุศิษย์หลวงปู่ทวด เหยียบน้ำทะเลจืด หลวงปู่ดู่ พรหมปัญโญ พระอาจารย์วรงคต วิริยธโร (หลวงตาม้า) วัดพุทธพรหมปัญโญ (วัดถ้ำเมืองนะ) อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่
พระพุทธมหาจักรพรรดิ์ ศรีอริยหริภุญชัย และพระพุทธรูปต่างๆ ประดิษฐานภายในวิหารธรรม วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) 
“ การปฏิบัติน่ะ ถ้าทำจริงนะไม่ยาก ที่ยากน่ะไม่พากันทำ
(ให้สวด) ก่อนนอน ตื่นนอน กินข้าว อาบน้ำ
ใครจะใหญ่เกินกรรม ”
พระอาจารย์ขันธ์ สิริจนฺโธ พระสงฆ์ผู้ดูแลและบูรณะ วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว)
ประวัติพระอาจารย์ขันธ์ สิริจนฺโธ
พระสงฆ์ผู้ดูแลและบูรณะ วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว)
พระอาจารย์ขันธ์ สิริจนฺโธ (ขันธ์ สิริจันโธ) ถือกำเนิดที่จังหวัดเลย แต่มาโตที่จังหวัดลพบุรี ตอนอายุ ๗ ขวบ ได้พบพระอาจารย์บุญตา วิสุทธสีโล วัดคลองเกตุ ตำบลคลองเกตุ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี ซึ่งท่านเมตตาพระอาจารย์ขันธ์ในวัยเด็กมาก โดยทุกวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ หลวงปู่บุญตาท่านสอนให้ทำสมาธิ วิปัสสนา พระกรรมฐาน สอนให้รู้บุญรู้บาป สอนให้รู้ทางธรรม ทำอยู่อย่างนี้หลายปี จนพระอาจารย์ขันธ์ศรัทธาในพระพุทธศาสนา และศรัทธาหลวงปู่บุญตามาก
หลวงปู่บุญตา ท่านเคยเล่าให้ฟังว่า ท่านเดินทางมาจากจังหวัดอุบลราชธานี เป็นศิษย์หลวงปู่เสาร์ กันตสีโล อยู่กับหลวงปู่เสาร์ ๕ พรรษา ก็ได้ลาหลวงปู่เสาร์เพื่อหาโมกขธรรม (ธุดงค์) ในที่สุดท่านก็มาเจอกับหลวงปู่มั่น ที่วัดเจดีย์หลวง จังหวัดเชียงใหม่ ในสมัยนั้น อยู่ฟังธรรมกับหลวงปู่มั่น จนมีความเข้าใจเรื่องการประพฤติปฏิบัติ ก็ลาหลวงปู่มั่นเพื่อธุดงค์ต่อไปจนถึงจังหวัดลพบุรี
และได้อยู่ปฏิบัติธรรมที่วัดคลองเกตุ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี จนกระทั่งปี พ.ศ.๒๕๔๕ ท่านได้มรณภาพลงด้วยวัยชรา สิริอายุรวม ๙๓ ปี ๒ เดือน ซึ่งนำความโศกเศร้ามายังศิษยานุศิษย์ทุกคน รวมทั้งพระอาจารย์ขันธ์ สิริจันโธ ซึ่งหลวงปู่ให้ความเมตตาเป็นพิเศษ
หลวงปู่บุญตา เคยบอกกับพระอาจารย์ขันธ์ว่า “ให้ตั้งใจปฏิบัติสวดมนต์ภาวนา และถือธุดงค์เป็นวัตร (ธุดงควัตร) ถ้าไปสร้างวัดที่ไหน อย่าไปติดในทรัพย์ของญาติโยม ให้นำทรัพย์นั้นไปสร้างบุญให้โยมเขา โยมจะได้พ้นทุกข์กัน” พระอาจารย์ขันธ์ ก็ได้ยึดคำสอนดังกล่าวเป็นสรณะ ยึดมั่นถือปฏิบัติเป็นกิจวัตร โดยธุดงค์รอนแรมไปยังจังหวัดต่างๆ และตั้งใจสวดมนต์ภาวนาเรื่อยมา
กระทั่งปี พ.ศ.๒๕๔๒ พระอาจารย์ขันธ์ได้ธุดงค์มาถึงวัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) จังหวัดลำพูน ซึ่งขณะนั้นวัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) รกร้างมาก พระอาจารย์ขันธ์ ได้เห็นถึงความรกร้างว่างเปล่าของวัดแห่งนี้ จึงอธิษฐานจิตกับพระบาท และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่วัดแห่งนี้ “ถ้าข้าพเจ้ามีบุญวาสนาบารมี จะมาปลูกสร้างถาวรวัตถุ และนำพาญาติโยมสร้างบุญสร้างกุศลที่วัดแห่งนี้” อธิษฐานแล้วก็ได้ธุดงค์จากไป เนื่องจากในขณะนั้นยังแสวงหาโมกขธรรมอยู่
ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๔๒ ที่ได้ธุดงค์จากวัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) ไป กระทั่งในปี พ.ศ.๒๕๕๒ (รวม ๑๐ ปี) ได้มีนิมิตถึงวัดแห่งนี้ว่า “ท่านยังรออยู่” พระอาจารย์ขันธ์จึงเดินทางมายังวัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) อีกครั้ง ในวันที่ ๒ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๕๒ และได้ถางป่าที่รกร้าง เก็บกวาดใบไม้เก่าใหม่ที่ทับถมมานาน เพราะรกร้างมาหลายปี ปฏิบัติอยู่ได้ ๑ อาทิตย์
ในขณะที่ถางป่าอยู่เพลินๆ ก็มีศรัทธา ครอบครัววีระเดชะ, ดาบตำรวจสมเดช ได้เข้ามาพร้อมกับครอบครัวของ โยมเฮียน้อย ซึ่งเป็นเจ้าของบริษัท โชคไพศาล ได้มาปวารณากับพระอาจารย์ขันธ์ว่า “จะชวนพรรคพวกมาทอดผ้าป่า เพื่อบูรณะสร้างวัดแห่งนี้” หลังจากนั้น ก็ได้บูรณะสร้างศาลาหลังใหญ่จนแล้วเสร็จ ต่อมามี คุณตาชาญชัย ได้มาถวายกระเบื้องหลังคา และกระเบื้องรอบนอก รวมทั้งหินทราย ค่าแรงคนงาน จนศาลาหลังใหญ่แล้วเสร็จภายใน ๓ เดือน
เมื่อสายธารบุญเริ่มเกิด ก็มีการสานต่อบุญอย่างต่อเนื่อง เริ่มจากครอบครัวของคุณณัฐนันท์ โสภิณธนเศรษฐ คุณจินตนา ครอบครัวสัตยานุวงค์ ครอบครัวพฤฒิพรธานี (คุณจุ๋ม) มาสร้างองค์เทพถวายพร้อมฐาน จนต่อมาในปี พ.ศ.๒๕๕๓ ได้มีคณะศิษย์ที่เป็นทนายความอยู่จังหวัดเชียงใหม่, ร้อยเอกสุรินทร์ ไพสันต์, คุณอัม พร้อมครอบครัวและคณะศิษย์ มาร่วมสร้างองค์อินทร์ และมีคณะศิษย์หลวงตาม้า วัดถ้ำเมืองนะ มาสร้างพระมหาจักรพรรดิถวาย
ต่อมา มีพระสงฆ์มาประจำพรรษากับพระอาจารย์ขันธ์ ดังนั้นพระอาจารย์ขันธ์ จึงได้สร้างกุฏิสำหรับพระสงฆ์เพื่อประจำพรรษาอีก ๒ หลัง โดยได้รับโมทนาบุญจาก คุณตาชาญชัย, น้องแมคและเพื่อน มาสร้างกุฏิจนแล้วเสร็จ ต่อมา บริษัท ปตท. จำกัด ได้มาร่วมทำบุญ โดยการสร้างห้องน้ำให้วัด ๓ ห้อง อย่างไรก็ตาม ก็ยังคงไม่เพียงพอสำหรับรองรับคนบุญ
เมื่อต้นปี พ.ศ.๒๕๕๔ พลอากาศตรีเกษมศักดิ์ เอมเอี่ยม และครอบครัว พร้อมเพื่อนทหาร ได้มาสร้างห้องน้ำเพิ่มอีก ๖ ห้อง และคุณตาเกษม เจ้าของไร่สวนเกษม พร้อมครอบครัว ก็ได้มาสร้างห้องน้ำเพิ่มอีก ๒ ห้อง เพื่ออำนวยความสะดวกสำหรับคนมาทำบุญได้เป็นอย่างดี
เนื่องจากวัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) อยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ และเป็นป่าที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์ หากการเดินทางมายังวัดค่อนข้างลำบาก คุณธนกร และคุณพ่อ ดาบตำรวจองอาจ นพฤทธิ์ จึงได้นำปัจจัยมาสร้างถนน จากถนนทางหลวงมายังหน้าวัด เป็นระยะทาง ๔.๕ กิโลเมตร
และได้รับการบอกบุญมาจากบริษัทการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค นำผ้าป่ามาทอดถวาย และมีโครงการจะเดินสายไฟฟ้าถาวรให้วัดต่อไป และปัจจุบัน พลอากาศตรีเกษมศักดิ์ เอมเอี่ยม และครอบครัว กำลังดำเนินการสร้างที่พักสำหรับญาติโยมที่จะมาปฏิบัติธรรมอีกด้วย
คำอธิษฐานจิตของพระอาจารย์ขันธ์ กับรอยฝ่าพระบาท และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของวัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) “...จะมาปลูกสร้างถาวรวัตถุ และนำพาญาติโยมสร้างบุญสร้างกุศลที่วัดแห่งนี้” ..เริ่มเห็นผลเป็นรูปธรรม.. มีคนบุญมาร่วมกันบูรณะและสร้างถาวรวัตถุให้วัดหลากหลาย
อาทิเช่น “บ้านเจ้าที่ คุณตาทอง-คุณยายเงิน” ซึ่งพระอาจารย์ขันธ์ตั้งใจที่จะสร้างให้เป็นแหล่งศึกษาสำหรับเยาวชน โดยจะถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรม ความเป็นอยู่ของคนในสมัยโบราณ ให้คนรุ่นหลังได้เห็นและเรียนรู้จากอดีต โดยจะมีรูปปั้นจำลองเกวียน วัว ควาย กองฟาง อยู่บริเวณบ้านเจ้าที่ ก็ได้รับน้ำใจจาก ครอบครัวณัฐนันท์ โสภิธนเศรษฐี และเพื่อนจากกรุงเทพฯ มาร่วมสร้าง
ปัจจุบัน...วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้าง “ศาลาปฏิบัติธรรม” วัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นสถานที่ในการปฏิบัติธรรมและนั่งสมาธิ ตลอดจนเพื่อใช้เป็นสถานที่ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา สร้างผู้ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ เพื่อเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีต่อไป
เมื่อวันที่ ๑๔ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๕ พระอาจารย์ขันธ์ ได้รับประทานพระบรมสารีริกธาตุ และพระพุทธรูปพระนามว่า “พระพุทธอัมรินทรรัตนบพิตร” เพื่อนำประจำศาลาปฏิบัติธรรม จากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทั้งนี้ คาดว่าศาลาปฏิบัติธรรมจะสร้างแล้วเสร็จในปลายปี พ.ศ.๒๕๕๕ นี้
วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) ตั้งอยู่ที่ตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติแม่ธิ-แม่ตีบ ปัจจุบันได้รับมอบใบอนุญาตให้เป็น “พุทธอุทยานสงฆ์” จากรัฐมนตรีกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ ฯพณฯ สุวิทย์ คุณกิตติ โดยการประสานงานของหัวหน้าอติเทพผ่านท่านอธิบดีกรมป่าไม้
...และในอนาคตอันใกล้นี้ วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) มีโครงการที่จะนำองค์พระแม่จามเทวีขึ้นประดิษฐานบนแท่น ใกล้กับองค์พระเจ้าทันใจ และจะทำการบูรณะพระพุทธรูปและศาลาที่มีการก่อสร้างไว้แล้วบริเวณพื้นที่ด้านใต้ของวัด เพื่อพัฒนาเป็นสถานปฏิบัติธรรมของคนที่มาทำบุญต่อไป
ในการนี้ จึงขอบอกบุญ และเชิญชวนผู้ใจบุญทุกท่านร่วมทำบุญสร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นพุทธบูชา ธรรมบูชา สังฆบูชา และร่วมปฏิบัติธรรมด้วยกัน ที่วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว) จังหวัดลำพูน
...ขอความสุข ความเจริญ อายุ วรรณะ สุขะ พละ ปฏิภาณ ธนสมบัติ จงบังเกิดแก่ทุกคนที่มีใจเป็นกุศล มาร่วมทำบุญ ทำสมาธิ และบูรณะวัดแห่งนี้ โดยทั่วกัน ...โมทนาสาธุ...
----------------------
(แหล่งอ้างอิงข้อมูล : หนังสือตำนานรอยพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว). หน้า ๑๗-๒๓.)
ศาลาต่างๆ วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว)
กุฏิสงฆ์ วัดพระพุทธบาทหริภุญชัย (ห้วยทรายขาว)
